Lễ Tủ Cải – Nghi lễ trưởng thành của người Dao Đầu Bằng ở Tả Lèng
Bởi nhagiabach, 25 Tháng 8, 2026, 02:53
56 lượt xem
Được duy trì qua nhiều thế hệ, Lễ Tủ Cải của người Dao Đầu Bằng ở Tả Lèng là một thực hành văn hóa kết hợp tín ngưỡng, nghi lễ, âm nhạc, diễn xướng và tri thức dân gian. Việc thực hành nghi lễ góp phần củng cố quan hệ dòng họ, giáo dục thế hệ trẻ và bảo tồn những giá trị văn hóa đặc trưng của cộng đồng Dao trong đời sống đương đại.
Lễ Tủ Cải, còn được gọi là lễ cấp sắc, là một nghi lễ vòng đời quan trọng của người Dao Đầu Bằng tại xã Tả Lèng, tỉnh Lai Châu. Đây là nghi lễ đánh dấu bước chuyển của người con trai từ vị thế trẻ em sang người trưởng thành trong cộng đồng, đồng thời xác lập mối liên hệ về mặt tinh thần giữa người thụ lễ với tổ tiên và dòng họ. Tả Lèng hiện là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc, trong đó cộng đồng Dao vẫn duy trì nhiều thực hành văn hóa truyền thống. Bản Sì Thâu Chải là một trong những không gian tiêu biểu của người Dao Đầu Bằng tại địa phương, nơi còn lưu giữ các phong tục, trang phục, chữ viết và những nghi lễ truyền thống như Tủ Cải, Nhảy lửa và cúng rừng. Từ năm 2025, xã Tả Lèng được hình thành trên cơ sở sắp xếp các đơn vị hành chính cũ, trong đó có khu vực Hồ Thầu – địa bàn trước đây thường được nhắc đến trong các tư liệu về văn hóa Dao ở Tam Đường.
Đối tượng tham gia và không gian tín ngưỡng
Khác với những lễ hội được tổ chức tại một di tích hoặc địa điểm công cộng cố định, Lễ Tủ Cải được thực hành chủ yếu tại gia đình có người thụ lễ. Người thực hiện nghi lễ là nam giới Dao, thường trong độ tuổi từ 9 đến 17 tuổi, khi đã đáp ứng các điều kiện về tuổi tác và khả năng chuẩn bị của gia đình. Số lượng người thụ lễ trong một lần không nhất thiết cố định. Trung tâm của nghi lễ không phải là việc thờ một vị thần riêng biệt mà là mối quan hệ giữa người thụ lễ, tổ tiên, dòng họ và hệ thống thần linh trong thế giới quan Dao. Các thầy cúng giữ vai trò trung gian thực hiện những nghi thức kết nối giữa gia đình, người thụ lễ với tổ tiên và các lực lượng thiêng. Trong lễ có những nghi thức như cúng rước tổ tiên tam đại, mời thánh sư, công tào và các vị thần linh về chứng giám.
Lịch sử hình thành và quá trình lưu truyền
Lễ Tủ Cải không có một mốc thời gian hình thành cụ thể được tư liệu hiện có xác định. Đây là một nghi lễ đã tồn tại lâu đời trong đời sống của người Dao và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đối với cộng đồng Dao Đầu Bằng ở Lai Châu, nghi lễ được duy trì như một bộ phận quan trọng trong hệ thống phong tục vòng đời và là phương thức truyền lại quan niệm về nguồn cội, đạo lý và vị thế của người đàn ông trong gia đình, dòng họ và cộng đồng. Các tư liệu nghiên cứu về người Dao Đầu Bằng tại khu vực Tam Đường cũng cho thấy Tủ Cải là một nghi lễ có cấu trúc nghi lễ phức tạp, kết hợp giữa các hình thức tụng niệm, cúng lễ, múa nghi lễ, âm nhạc và diễn xướng. Một nghiên cứu quan sát lễ Tủ Cải của người Dao Đầu Bằng ở khu vực Tam Đường đã ghi nhận hệ thống nghi lễ và các hình thức trình diễn gắn với quan niệm về nhiều tầng thế giới trong tín ngưỡng Dao. Trong đời sống hiện nay, chính quyền địa phương và cộng đồng đang tiếp tục duy trì, phục dựng và giới thiệu Tủ Cải trong các hoạt động văn hóa. Tại các sự kiện văn hóa – du lịch của Lai Châu, một số trích đoạn của nghi lễ được tái hiện nhằm giới thiệu văn hóa Dao tới công chúng, đồng thời tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận với di sản của cộng đồng mình.
Thời gian tổ chức
Lễ Tủ Cải không có một ngày tổ chức cố định. Theo tư liệu về người Dao Đầu Bằng ở Tả Lèng, nghi lễ thường được tiến hành vào thời gian nông nhàn, đặc biệt sau khi kết thúc vụ mùa, khi gia đình và cộng đồng có điều kiện chuẩn bị nhân lực, vật phẩm và thời gian tham gia. Thời điểm cụ thể còn phụ thuộc vào điều kiện của từng gia đình và sự thống nhất với các thầy cúng.
Công tác chuẩn bị và những điều kiêng kỵ
Để tổ chức Lễ Tủ Cải, gia đình phải chuẩn bị trong một thời gian dài, bao gồm lương thực, thực phẩm, đồ lễ và các vật dụng phục vụ nghi thức. Những vật phẩm được tư liệu ghi nhận gồm lợn, gà, cá, rượu, đèn dầu, hương và các vật dụng dùng trong nghi lễ. Công việc chuẩn bị có sự tham gia của các thành viên trong gia đình cũng như họ hàng và cộng đồng. Trước khi bước vào nghi lễ, người thụ lễ và các thầy cúng phải thực hiện những quy định kiêng kỵ nhất định. Tư liệu về Tả Lèng ghi nhận thời gian kiêng khoảng một tuần, trong đó người tham gia phải giữ gìn lời nói, hành vi và tránh những điều được quan niệm là không phù hợp với trạng thái thanh sạch cần thiết cho nghi lễ. Những quy định này cho thấy việc chuẩn bị cho Tủ Cải không chỉ là chuẩn bị vật chất mà còn là quá trình chuẩn bị về tinh thần và đạo đức.
Phần lễ – hệ thống nghi thức chính
Phần nghi lễ là nội dung cốt lõi của Tủ Cải và được tiến hành dưới sự chủ trì của các thầy cúng đã được cấp sắc, có hiểu biết về chữ Dao cổ và nghi thức truyền thống. Theo tư liệu, một buổi Tủ Cải thường cần sáu thầy cúng chính cùng một số thầy hỗ trợ. Lễ Tủ Cải của người Dao ở xã Tả Lèng được tái hiện tại không gian Tuần Du lịch - Văn hóa và Giải Marathon Lai Châu lần thứ II, năm 2025
Trong ngày đầu, thầy cả thực hiện các nghi thức mở đầu, sau đó lần lượt tiến hành nhiều nghi lễ liên quan đến hệ thống thần linh và tổ tiên. Các nghi thức được ghi nhận gồm tụng kinh, khai quang, khai khởi kinh đàn, cúng rước tổ tiên tam đại, cúng công tào, thánh sư, bắc cầu đón thánh từ trên trời xuống, đưa người thụ lễ lên ngũ đài, cấp sắc sư giáo và cấp sắc đạo giáo. Trình tự cụ thể có thể khác nhau tùy dòng họ và điều kiện thực hành của từng gia đình. Tái hiện: Các thầy cúng thực hành nghi lễ trước khi thực hiện nghi thức rơi đài
Một nội dung đặc biệt quan trọng là đặt tên âm, hay tên thứ hai của người thụ lễ. Tên này giữ vai trò quan trọng trong quan niệm của người Dao Đầu Bằng, bởi từ sau khi được đặt tên âm, người đàn ông được xác lập tư cách mới trong đời sống tinh thần và có thể giao tiếp với tổ tiên theo quan niệm tín ngưỡng của cộng đồng.
Nghi thức đặc trưng
Một trong những nghi thức gây ấn tượng mạnh trong Tủ Cải của người Dao Đầu Bằng là nghi thức rơi đài, hay nhảy đài. Theo tư liệu về Tả Lèng, người thụ lễ thực hiện nghi thức trên một đài cao dưới sự chứng kiến và hướng dẫn của các thầy cúng. Nghi thức này được cộng đồng lý giải như một biểu tượng liên quan đến sự chuyển đổi và tái sinh về mặt tinh thần của người thụ lễ, đánh dấu bước chuyển sang một vị thế mới trong cộng đồng. Tái hiện: Nghi thức rơi đài là một biểu tượng cho sự ra đời của đứa trẻ. Tái hiện: Nghi thức rơi đài là người thanh niên thụ lễ sẽ quỳ trên đài cao rồi ngã ngửa về phía sau dưới sự chứng kiến của các thầy cúng và cộng đồng
Bên cạnh rơi đài, nghi thức đặt tên âm cũng là một thành tố đặc biệt quan trọng. Tên âm không đơn thuần là một tên gọi khác mà gắn với tư cách tinh thần của người đàn ông trong quan niệm của người Dao Đầu Bằng. Sau nghi lễ, người thụ lễ được xem là đã bước sang một giai đoạn mới của cuộc đời và có trách nhiệm lớn hơn đối với gia đình, dòng họ và cộng đồng.
Không gian cộng đồng và các hoạt động gắn với nghi lễ
Tủ Cải không có “phần hội” theo nghĩa thông thường của một lễ hội đình, đền hay lễ hội mùa vụ. Tuy nhiên, nghi lễ tạo ra một không gian cộng đồng rộng lớn, trong đó họ hàng, người dân trong bản và những người hỗ trợ thầy cúng cùng tham gia vào công tác chuẩn bị và thực hành nghi lễ. Trong quá trình tổ chức, cộng đồng có thể tham gia các hoạt động hỗ trợ nghi lễ, chuẩn bị thực phẩm, vật dụng và theo dõi những phần trình diễn nghi lễ. Trống, nhị, tù và và các hình thức âm nhạc, diễn xướng cũng góp phần tạo nên không gian vừa linh thiêng vừa sinh động cho nghi lễ. Khi Tủ Cải được tái hiện trong các sự kiện văn hóa – du lịch, một số nghi thức tiêu biểu như rơi đài được trình diễn trước công chúng. Tuy nhiên, những màn tái hiện này cần được phân biệt với nghi lễ được thực hành đầy đủ tại gia đình, bởi chúng chủ yếu nhằm giới thiệu và truyền thông về giá trị văn hóa của cộng đồng Dao.
Giá trị văn hóa và cộng đồng
Giá trị nổi bật nhất của Lễ Tủ Cải là chức năng đánh dấu sự trưởng thành của người con trai Dao. Theo quan niệm của người Dao Đầu Bằng, người đàn ông sau khi trải qua nghi lễ và được đặt tên âm mới được công nhận là người trưởng thành, có vị thế và trách nhiệm nhất định trong gia đình, dòng họ và cộng đồng. Nghi lễ vì vậy không chỉ là một thực hành tín ngưỡng mà còn là một cơ chế xã hội hóa, giúp cá nhân xác lập vị trí của mình trong cộng đồng. Tủ Cải đồng thời là một phương thức truyền dạy tri thức văn hóa. Thông qua những lời cúng, bài hát, âm nhạc, múa nghi lễ, chữ Nôm Dao và các câu chuyện về nguồn gốc, tổ tiên, người trẻ được tiếp cận với lịch sử và hệ thống quan niệm của cộng đồng. Các thầy cúng không chỉ thực hiện nghi lễ mà còn giữ vai trò truyền dạy những tri thức, lễ tục và chuẩn mực đạo đức cho thế hệ sau. Ở bình diện cộng đồng, Tủ Cải tạo ra sự tham gia của nhiều thế hệ và nhiều thành viên trong dòng họ. Quá trình chuẩn bị và thực hành nghi lễ góp phần củng cố quan hệ họ hàng, khẳng định ý thức về nguồn cội và duy trì sự gắn kết giữa cá nhân với cộng đồng. Chính quyền Lai Châu hiện cũng xác định việc duy trì Tủ Cải cùng các nghi lễ truyền thống khác của người Dao là một bộ phận trong công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Trong bối cảnh hiện nay, việc Tủ Cải được duy trì tại cộng đồng và được tái hiện trong các sự kiện văn hóa của tỉnh cho thấy nghi lễ đang đồng thời tồn tại ở hai không gian: không gian thực hành tín ngưỡng của cộng đồng và không gian giới thiệu di sản cho công chúng. Việc phân biệt hai hình thức này có ý nghĩa quan trọng đối với nghiên cứu và bảo tồn, bởi giá trị của Tủ Cải không chỉ nằm ở những nghi thức có thể trình diễn mà trước hết nằm ở hệ thống tri thức, niềm tin và quan hệ cộng đồng mà nghi lễ tạo lập và duy trì.
Lễ Tủ Cải – Nghi lễ trưởng thành của người Dao Đầu Bằng ở Tả Lèng
Bởi nhagiabach, 25/8/2026 (02:53)56 lượt xem
Được duy trì qua nhiều thế hệ, Lễ Tủ Cải của người Dao Đầu Bằng ở Tả Lèng là một thực hành văn hóa kết hợp tín ngưỡng, nghi lễ, âm nhạc, diễn xướng và tri thức dân gian. Việc thực hành nghi lễ góp phần củng cố quan hệ dòng họ, giáo dục thế hệ trẻ và bảo tồn những giá trị văn hóa đặc trưng của cộng đồng Dao trong đời sống đương đại.
Lễ Tủ Cải, còn được gọi là lễ cấp sắc, là một nghi lễ vòng đời quan trọng của người Dao Đầu Bằng tại xã Tả Lèng, tỉnh Lai Châu. Đây là nghi lễ đánh dấu bước chuyển của người con trai từ vị thế trẻ em sang người trưởng thành trong cộng đồng, đồng thời xác lập mối liên hệ về mặt tinh thần giữa người thụ lễ với tổ tiên và dòng họ. Tả Lèng hiện là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc, trong đó cộng đồng Dao vẫn duy trì nhiều thực hành văn hóa truyền thống. Bản Sì Thâu Chải là một trong những không gian tiêu biểu của người Dao Đầu Bằng tại địa phương, nơi còn lưu giữ các phong tục, trang phục, chữ viết và những nghi lễ truyền thống như Tủ Cải, Nhảy lửa và cúng rừng. Từ năm 2025, xã Tả Lèng được hình thành trên cơ sở sắp xếp các đơn vị hành chính cũ, trong đó có khu vực Hồ Thầu – địa bàn trước đây thường được nhắc đến trong các tư liệu về văn hóa Dao ở Tam Đường.
Đối tượng tham gia và không gian tín ngưỡng
Khác với những lễ hội được tổ chức tại một di tích hoặc địa điểm công cộng cố định, Lễ Tủ Cải được thực hành chủ yếu tại gia đình có người thụ lễ. Người thực hiện nghi lễ là nam giới Dao, thường trong độ tuổi từ 9 đến 17 tuổi, khi đã đáp ứng các điều kiện về tuổi tác và khả năng chuẩn bị của gia đình. Số lượng người thụ lễ trong một lần không nhất thiết cố định. Trung tâm của nghi lễ không phải là việc thờ một vị thần riêng biệt mà là mối quan hệ giữa người thụ lễ, tổ tiên, dòng họ và hệ thống thần linh trong thế giới quan Dao. Các thầy cúng giữ vai trò trung gian thực hiện những nghi thức kết nối giữa gia đình, người thụ lễ với tổ tiên và các lực lượng thiêng. Trong lễ có những nghi thức như cúng rước tổ tiên tam đại, mời thánh sư, công tào và các vị thần linh về chứng giám.
Lịch sử hình thành và quá trình lưu truyền
Lễ Tủ Cải không có một mốc thời gian hình thành cụ thể được tư liệu hiện có xác định. Đây là một nghi lễ đã tồn tại lâu đời trong đời sống của người Dao và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đối với cộng đồng Dao Đầu Bằng ở Lai Châu, nghi lễ được duy trì như một bộ phận quan trọng trong hệ thống phong tục vòng đời và là phương thức truyền lại quan niệm về nguồn cội, đạo lý và vị thế của người đàn ông trong gia đình, dòng họ và cộng đồng. Các tư liệu nghiên cứu về người Dao Đầu Bằng tại khu vực Tam Đường cũng cho thấy Tủ Cải là một nghi lễ có cấu trúc nghi lễ phức tạp, kết hợp giữa các hình thức tụng niệm, cúng lễ, múa nghi lễ, âm nhạc và diễn xướng. Một nghiên cứu quan sát lễ Tủ Cải của người Dao Đầu Bằng ở khu vực Tam Đường đã ghi nhận hệ thống nghi lễ và các hình thức trình diễn gắn với quan niệm về nhiều tầng thế giới trong tín ngưỡng Dao. Trong đời sống hiện nay, chính quyền địa phương và cộng đồng đang tiếp tục duy trì, phục dựng và giới thiệu Tủ Cải trong các hoạt động văn hóa. Tại các sự kiện văn hóa – du lịch của Lai Châu, một số trích đoạn của nghi lễ được tái hiện nhằm giới thiệu văn hóa Dao tới công chúng, đồng thời tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận với di sản của cộng đồng mình.
Thời gian tổ chức
Lễ Tủ Cải không có một ngày tổ chức cố định. Theo tư liệu về người Dao Đầu Bằng ở Tả Lèng, nghi lễ thường được tiến hành vào thời gian nông nhàn, đặc biệt sau khi kết thúc vụ mùa, khi gia đình và cộng đồng có điều kiện chuẩn bị nhân lực, vật phẩm và thời gian tham gia. Thời điểm cụ thể còn phụ thuộc vào điều kiện của từng gia đình và sự thống nhất với các thầy cúng.
Công tác chuẩn bị và những điều kiêng kỵ
Để tổ chức Lễ Tủ Cải, gia đình phải chuẩn bị trong một thời gian dài, bao gồm lương thực, thực phẩm, đồ lễ và các vật dụng phục vụ nghi thức. Những vật phẩm được tư liệu ghi nhận gồm lợn, gà, cá, rượu, đèn dầu, hương và các vật dụng dùng trong nghi lễ. Công việc chuẩn bị có sự tham gia của các thành viên trong gia đình cũng như họ hàng và cộng đồng. Trước khi bước vào nghi lễ, người thụ lễ và các thầy cúng phải thực hiện những quy định kiêng kỵ nhất định. Tư liệu về Tả Lèng ghi nhận thời gian kiêng khoảng một tuần, trong đó người tham gia phải giữ gìn lời nói, hành vi và tránh những điều được quan niệm là không phù hợp với trạng thái thanh sạch cần thiết cho nghi lễ. Những quy định này cho thấy việc chuẩn bị cho Tủ Cải không chỉ là chuẩn bị vật chất mà còn là quá trình chuẩn bị về tinh thần và đạo đức.
Phần lễ – hệ thống nghi thức chính
Phần nghi lễ là nội dung cốt lõi của Tủ Cải và được tiến hành dưới sự chủ trì của các thầy cúng đã được cấp sắc, có hiểu biết về chữ Dao cổ và nghi thức truyền thống. Theo tư liệu, một buổi Tủ Cải thường cần sáu thầy cúng chính cùng một số thầy hỗ trợ. Lễ Tủ Cải của người Dao ở xã Tả Lèng được tái hiện tại không gian Tuần Du lịch - Văn hóa và Giải Marathon Lai Châu lần thứ II, năm 2025
Trong ngày đầu, thầy cả thực hiện các nghi thức mở đầu, sau đó lần lượt tiến hành nhiều nghi lễ liên quan đến hệ thống thần linh và tổ tiên. Các nghi thức được ghi nhận gồm tụng kinh, khai quang, khai khởi kinh đàn, cúng rước tổ tiên tam đại, cúng công tào, thánh sư, bắc cầu đón thánh từ trên trời xuống, đưa người thụ lễ lên ngũ đài, cấp sắc sư giáo và cấp sắc đạo giáo. Trình tự cụ thể có thể khác nhau tùy dòng họ và điều kiện thực hành của từng gia đình. Tái hiện: Các thầy cúng thực hành nghi lễ trước khi thực hiện nghi thức rơi đài
Một nội dung đặc biệt quan trọng là đặt tên âm, hay tên thứ hai của người thụ lễ. Tên này giữ vai trò quan trọng trong quan niệm của người Dao Đầu Bằng, bởi từ sau khi được đặt tên âm, người đàn ông được xác lập tư cách mới trong đời sống tinh thần và có thể giao tiếp với tổ tiên theo quan niệm tín ngưỡng của cộng đồng.
Nghi thức đặc trưng
Một trong những nghi thức gây ấn tượng mạnh trong Tủ Cải của người Dao Đầu Bằng là nghi thức rơi đài, hay nhảy đài. Theo tư liệu về Tả Lèng, người thụ lễ thực hiện nghi thức trên một đài cao dưới sự chứng kiến và hướng dẫn của các thầy cúng. Nghi thức này được cộng đồng lý giải như một biểu tượng liên quan đến sự chuyển đổi và tái sinh về mặt tinh thần của người thụ lễ, đánh dấu bước chuyển sang một vị thế mới trong cộng đồng. Tái hiện: Nghi thức rơi đài là một biểu tượng cho sự ra đời của đứa trẻ. Tái hiện: Nghi thức rơi đài là người thanh niên thụ lễ sẽ quỳ trên đài cao rồi ngã ngửa về phía sau dưới sự chứng kiến của các thầy cúng và cộng đồng
Bên cạnh rơi đài, nghi thức đặt tên âm cũng là một thành tố đặc biệt quan trọng. Tên âm không đơn thuần là một tên gọi khác mà gắn với tư cách tinh thần của người đàn ông trong quan niệm của người Dao Đầu Bằng. Sau nghi lễ, người thụ lễ được xem là đã bước sang một giai đoạn mới của cuộc đời và có trách nhiệm lớn hơn đối với gia đình, dòng họ và cộng đồng.
Không gian cộng đồng và các hoạt động gắn với nghi lễ
Tủ Cải không có “phần hội” theo nghĩa thông thường của một lễ hội đình, đền hay lễ hội mùa vụ. Tuy nhiên, nghi lễ tạo ra một không gian cộng đồng rộng lớn, trong đó họ hàng, người dân trong bản và những người hỗ trợ thầy cúng cùng tham gia vào công tác chuẩn bị và thực hành nghi lễ. Trong quá trình tổ chức, cộng đồng có thể tham gia các hoạt động hỗ trợ nghi lễ, chuẩn bị thực phẩm, vật dụng và theo dõi những phần trình diễn nghi lễ. Trống, nhị, tù và và các hình thức âm nhạc, diễn xướng cũng góp phần tạo nên không gian vừa linh thiêng vừa sinh động cho nghi lễ. Khi Tủ Cải được tái hiện trong các sự kiện văn hóa – du lịch, một số nghi thức tiêu biểu như rơi đài được trình diễn trước công chúng. Tuy nhiên, những màn tái hiện này cần được phân biệt với nghi lễ được thực hành đầy đủ tại gia đình, bởi chúng chủ yếu nhằm giới thiệu và truyền thông về giá trị văn hóa của cộng đồng Dao.
Giá trị văn hóa và cộng đồng
Giá trị nổi bật nhất của Lễ Tủ Cải là chức năng đánh dấu sự trưởng thành của người con trai Dao. Theo quan niệm của người Dao Đầu Bằng, người đàn ông sau khi trải qua nghi lễ và được đặt tên âm mới được công nhận là người trưởng thành, có vị thế và trách nhiệm nhất định trong gia đình, dòng họ và cộng đồng. Nghi lễ vì vậy không chỉ là một thực hành tín ngưỡng mà còn là một cơ chế xã hội hóa, giúp cá nhân xác lập vị trí của mình trong cộng đồng. Tủ Cải đồng thời là một phương thức truyền dạy tri thức văn hóa. Thông qua những lời cúng, bài hát, âm nhạc, múa nghi lễ, chữ Nôm Dao và các câu chuyện về nguồn gốc, tổ tiên, người trẻ được tiếp cận với lịch sử và hệ thống quan niệm của cộng đồng. Các thầy cúng không chỉ thực hiện nghi lễ mà còn giữ vai trò truyền dạy những tri thức, lễ tục và chuẩn mực đạo đức cho thế hệ sau. Ở bình diện cộng đồng, Tủ Cải tạo ra sự tham gia của nhiều thế hệ và nhiều thành viên trong dòng họ. Quá trình chuẩn bị và thực hành nghi lễ góp phần củng cố quan hệ họ hàng, khẳng định ý thức về nguồn cội và duy trì sự gắn kết giữa cá nhân với cộng đồng. Chính quyền Lai Châu hiện cũng xác định việc duy trì Tủ Cải cùng các nghi lễ truyền thống khác của người Dao là một bộ phận trong công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Trong bối cảnh hiện nay, việc Tủ Cải được duy trì tại cộng đồng và được tái hiện trong các sự kiện văn hóa của tỉnh cho thấy nghi lễ đang đồng thời tồn tại ở hai không gian: không gian thực hành tín ngưỡng của cộng đồng và không gian giới thiệu di sản cho công chúng. Việc phân biệt hai hình thức này có ý nghĩa quan trọng đối với nghiên cứu và bảo tồn, bởi giá trị của Tủ Cải không chỉ nằm ở những nghi thức có thể trình diễn mà trước hết nằm ở hệ thống tri thức, niềm tin và quan hệ cộng đồng mà nghi lễ tạo lập và duy trì.