Hội Miếu Ba Thôn – Không gian tín ngưỡng của cư dân biển Quang Lang
Bởi nhagiabach, 24 Tháng 8, 2026, 10:09
52 lượt xem
Hằng năm, vào tháng 7 âm lịch, cộng đồng Quang Lang tổ chức Hội Miếu Ba Thôn để tưởng niệm Thành hoàng Nguyễn Quảng Lại. Với các nghi lễ rước nước, rước Thành hoàng cùng những trò chơi, trò diễn dân gian, lễ hội phản ánh sâu sắc đời sống tín ngưỡng và văn hóa của một cộng đồng cư dân ven biển.
Hội Miếu Ba Thôn là lễ hội truyền thống gắn với Miếu Ba Thôn tại làng Quang Lang, nay thuộc xã Thái Thụy, tỉnh Hưng Yên. Theo địa danh hành chính trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, di tích thuộc xã Thụy Hải, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Miếu Ba Thôn nằm trong cụm di tích lịch sử cấp quốc gia Miếu Ba Thôn – Chùa Hưng Quốc, một không gian văn hóa quan trọng của vùng ven biển Quang Lang. Tên gọi “Ba Thôn” gắn với không gian làng Quang Lang trước đây được chia thành ba thôn là Quang Lang Đông, Quang Lang Đoài và Tam Đồng. Đây cũng là những địa bàn cư trú và sinh hoạt truyền thống của cộng đồng cư dân ven biển gắn với nghề đánh bắt, chế biến hải sản và nghề muối.
Đối tượng thờ
Miếu Ba Thôn thờ Nguyễn Quảng Lại, được cộng đồng tôn làm Thành hoàng làng và được sắc phong với chức Thủy đạo Đại tướng quân dưới triều Đinh. Theo thần phả được lưu truyền tại địa phương, Nguyễn Quảng Lại là con của Nguyễn Húy Đạo và Dương Thị Hòa, đã cùng Đinh Bộ Lĩnh và các tướng lĩnh tham gia dẹp loạn 12 sứ quân, góp phần thống nhất đất nước. Tư liệu thần phả kể rằng trong một lần cùng Đinh Tiên Hoàng truy đuổi tàn quân của Kiều Công Tiễn ở khu vực Phong Châu, Nguyễn Quảng Lại đã hy sinh khi vượt sông Việt Trì. Người dân đánh cá ở trang Quang Lang vớt được thi thể của ông, đưa về mai táng và thờ phụng. Từ đó, hình tượng Nguyễn Quảng Lại được cộng đồng tiếp nhận và tôn thờ như vị Thành hoàng bảo hộ của ba thôn.
Lịch sử hình thành di tích và lễ hội
Theo tư liệu của địa phương, người dân Quang Lang đã lập miếu thờ Nguyễn Quảng Lại từ năm 967 và duy trì việc thờ phụng qua nhiều thế hệ. Đài Phát thanh và Truyền hình Thái Bình ghi nhận cộng đồng địa phương cho rằng việc thờ Thành hoàng tại đây đã được duy trì trong hơn một nghìn năm. Lễ hội hình thành trên nền tảng tín ngưỡng thờ Thành hòang của cộng đồng cư dân Quang Lang, đồng thời phản ánh khá rõ đặc điểm văn hóa của một làng ven biển. Tư liệu của Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên cho biết Hội Miếu Ba Thôn từ xa xưa đã có nhiều trò chơi, trò diễn của cư dân miền biển; trong đó nổi bật nhất là tục rước nước. Qua thời gian, lễ hội vẫn được duy trì và từng bước mở rộng quy mô. Từ thập niên 1990, lễ hội rước tại Miếu Ba Thôn được duy trì với quy mô lớn hơn. Theo tư liệu địa phương, các nghi thức cơ bản vẫn tuân thủ lệ cũ của làng, trong khi hình thức rước và tế được tổ chức trang trọng hơn, thu hút hàng nghìn người tham gia.
Thời gian tổ chức
Hội Miếu Ba Thôn được tổ chức từ ngày 10 đến ngày 12 tháng 7 âm lịch hằng năm. Theo tư liệu của Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên, hội được mở từ ngày 10 tháng 7 và thường kéo dài trong ba ngày; ngày 11 tháng 7 là chính hội. Một số danh mục lễ hội truyền thống của địa phương cũng ghi nhận ngày hội chính vào ngày 12 tháng 7 âm lịch.
Phần lễ
Phần lễ tập trung vào việc tưởng niệm Thành hoàng Nguyễn Quảng Lại và thực hành các nghi lễ truyền thống của cư dân Quang Lang. Trong đó, nghi thức rước là thành tố nổi bật, được tổ chức với quy mô lớn và có sự tham gia của đông đảo cộng đồng. Tư liệu của Đài Phát thanh và Truyền hình Thái Bình ghi nhận hình ảnh lễ rước Thành hoàng và nghi lễ thờ cúng được tiến hành sau rước tại Miếu Ba Thôn. Các nghi lễ này được địa phương duy trì nhằm tưởng nhớ công lao của vị thần được phụng thờ và cầu mong sự phù trợ đối với đời sống của cư dân.
Phần hội
Phần hội của Miếu Ba Thôn mang đậm dấu ấn của văn hóa cư dân miền biển. Theo tư liệu chính thức của tỉnh Hưng Yên, lễ hội từ xưa đã có nhiều trò chơi và trò diễn gắn với đời sống của ngư dân. Những hoạt động này tạo nên không gian sinh hoạt cộng đồng bên cạnh phần nghi lễ, đồng thời phản ánh cách cư dân ven biển đưa kinh nghiệm nghề nghiệp, quan niệm tín ngưỡng và đời sống xã hội vào lễ hội truyền thống. Quy mô lễ hội hiện nay lớn hơn trước, thu hút người dân địa phương, con em quê hương đi làm ăn xa và khách thập phương cùng tham dự. Sự tham gia rộng rãi này góp phần duy trì lễ hội như một sinh hoạt văn hóa chung của cộng đồng ba thôn.
Nghi thức đặc trưng
Tục rước nước là nghi thức đặc trưng nổi bật nhất của Hội Miếu Ba Thôn. Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên xác định đây là nét đáng chú ý trong lễ hội, bên cạnh các trò chơi và trò diễn của cư dân miền biển. Nghi thức rước nước thể hiện mối quan hệ mật thiết giữa cộng đồng Quang Lang với môi trường sông nước và biển cả, đồng thời phản ánh nhu cầu mong sự thuận lợi, bình an trong đời sống của cư dân ven biển. Rước kiệu trong hội Miếu Ba Thôn
Bên cạnh rước nước, rước Thành hoàng và tế lễ cũng là những thực hành quan trọng. Các nghi thức được duy trì theo lệ cũ của làng, cho thấy lễ hội không chỉ mang chức năng tưởng niệm mà còn góp phần bảo lưu các quy tắc và hình thức thực hành tín ngưỡng được truyền qua nhiều thế hệ.
Giá trị văn hóa và cộng đồng
Hội Miếu Ba Thôn trước hết là không gian thực hành tín ngưỡng thờ Thành hoàng của cộng đồng Quang Lang, nơi ký ức về Nguyễn Quảng Lại được duy trì thông qua nghi lễ, rước và thờ cúng. Qua đó, lễ hội góp phần bảo tồn truyền thống tri ân nhân vật được cộng đồng nhìn nhận là người có công với đất nước và là vị thần bảo hộ của làng. Lễ hội đồng thời phản ánh đặc trưng văn hóa của cộng đồng cư dân ven biển. Việc duy trì tục rước nước và những trò chơi, trò diễn mang đặc điểm của ngư dân cho thấy môi trường biển và nghề nghiệp truyền thống đã để lại dấu ấn sâu sắc trong đời sống tín ngưỡng của làng Quang Lang. Trong hệ thống lễ hội của địa phương, Miếu Ba Thôn vì thế không chỉ là nơi thờ Thành hoàng mà còn là một không gian lưu giữ ký ức cộng đồng về lịch sử hình thành và đời sống của một làng biển. Việc duy trì lễ hội với quy mô ngày càng lớn, đồng thời bảo lưu các nghi thức theo lệ cũ, góp phần củng cố sự gắn kết giữa ba thôn Quang Lang, giữa các thế hệ cư dân và giữa cộng đồng tại chỗ với những người con xa quê. Đây cũng là một hình thức thực hành di sản thông qua cộng đồng, trong đó ký ức lịch sử, tín ngưỡng và sinh hoạt xã hội được tiếp nối trong đời sống hiện đại.
Hội Miếu Ba Thôn – Không gian tín ngưỡng của cư dân biển Quang Lang
Bởi nhagiabach, 24/8/2026 (10:09)52 lượt xem
Hằng năm, vào tháng 7 âm lịch, cộng đồng Quang Lang tổ chức Hội Miếu Ba Thôn để tưởng niệm Thành hoàng Nguyễn Quảng Lại. Với các nghi lễ rước nước, rước Thành hoàng cùng những trò chơi, trò diễn dân gian, lễ hội phản ánh sâu sắc đời sống tín ngưỡng và văn hóa của một cộng đồng cư dân ven biển.
Hội Miếu Ba Thôn là lễ hội truyền thống gắn với Miếu Ba Thôn tại làng Quang Lang, nay thuộc xã Thái Thụy, tỉnh Hưng Yên. Theo địa danh hành chính trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, di tích thuộc xã Thụy Hải, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Miếu Ba Thôn nằm trong cụm di tích lịch sử cấp quốc gia Miếu Ba Thôn – Chùa Hưng Quốc, một không gian văn hóa quan trọng của vùng ven biển Quang Lang. Tên gọi “Ba Thôn” gắn với không gian làng Quang Lang trước đây được chia thành ba thôn là Quang Lang Đông, Quang Lang Đoài và Tam Đồng. Đây cũng là những địa bàn cư trú và sinh hoạt truyền thống của cộng đồng cư dân ven biển gắn với nghề đánh bắt, chế biến hải sản và nghề muối.
Đối tượng thờ
Miếu Ba Thôn thờ Nguyễn Quảng Lại, được cộng đồng tôn làm Thành hoàng làng và được sắc phong với chức Thủy đạo Đại tướng quân dưới triều Đinh. Theo thần phả được lưu truyền tại địa phương, Nguyễn Quảng Lại là con của Nguyễn Húy Đạo và Dương Thị Hòa, đã cùng Đinh Bộ Lĩnh và các tướng lĩnh tham gia dẹp loạn 12 sứ quân, góp phần thống nhất đất nước. Tư liệu thần phả kể rằng trong một lần cùng Đinh Tiên Hoàng truy đuổi tàn quân của Kiều Công Tiễn ở khu vực Phong Châu, Nguyễn Quảng Lại đã hy sinh khi vượt sông Việt Trì. Người dân đánh cá ở trang Quang Lang vớt được thi thể của ông, đưa về mai táng và thờ phụng. Từ đó, hình tượng Nguyễn Quảng Lại được cộng đồng tiếp nhận và tôn thờ như vị Thành hoàng bảo hộ của ba thôn.
Lịch sử hình thành di tích và lễ hội
Theo tư liệu của địa phương, người dân Quang Lang đã lập miếu thờ Nguyễn Quảng Lại từ năm 967 và duy trì việc thờ phụng qua nhiều thế hệ. Đài Phát thanh và Truyền hình Thái Bình ghi nhận cộng đồng địa phương cho rằng việc thờ Thành hoàng tại đây đã được duy trì trong hơn một nghìn năm. Lễ hội hình thành trên nền tảng tín ngưỡng thờ Thành hòang của cộng đồng cư dân Quang Lang, đồng thời phản ánh khá rõ đặc điểm văn hóa của một làng ven biển. Tư liệu của Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên cho biết Hội Miếu Ba Thôn từ xa xưa đã có nhiều trò chơi, trò diễn của cư dân miền biển; trong đó nổi bật nhất là tục rước nước. Qua thời gian, lễ hội vẫn được duy trì và từng bước mở rộng quy mô. Từ thập niên 1990, lễ hội rước tại Miếu Ba Thôn được duy trì với quy mô lớn hơn. Theo tư liệu địa phương, các nghi thức cơ bản vẫn tuân thủ lệ cũ của làng, trong khi hình thức rước và tế được tổ chức trang trọng hơn, thu hút hàng nghìn người tham gia.
Thời gian tổ chức
Hội Miếu Ba Thôn được tổ chức từ ngày 10 đến ngày 12 tháng 7 âm lịch hằng năm. Theo tư liệu của Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên, hội được mở từ ngày 10 tháng 7 và thường kéo dài trong ba ngày; ngày 11 tháng 7 là chính hội. Một số danh mục lễ hội truyền thống của địa phương cũng ghi nhận ngày hội chính vào ngày 12 tháng 7 âm lịch.
Phần lễ
Phần lễ tập trung vào việc tưởng niệm Thành hoàng Nguyễn Quảng Lại và thực hành các nghi lễ truyền thống của cư dân Quang Lang. Trong đó, nghi thức rước là thành tố nổi bật, được tổ chức với quy mô lớn và có sự tham gia của đông đảo cộng đồng. Tư liệu của Đài Phát thanh và Truyền hình Thái Bình ghi nhận hình ảnh lễ rước Thành hoàng và nghi lễ thờ cúng được tiến hành sau rước tại Miếu Ba Thôn. Các nghi lễ này được địa phương duy trì nhằm tưởng nhớ công lao của vị thần được phụng thờ và cầu mong sự phù trợ đối với đời sống của cư dân.
Phần hội
Phần hội của Miếu Ba Thôn mang đậm dấu ấn của văn hóa cư dân miền biển. Theo tư liệu chính thức của tỉnh Hưng Yên, lễ hội từ xưa đã có nhiều trò chơi và trò diễn gắn với đời sống của ngư dân. Những hoạt động này tạo nên không gian sinh hoạt cộng đồng bên cạnh phần nghi lễ, đồng thời phản ánh cách cư dân ven biển đưa kinh nghiệm nghề nghiệp, quan niệm tín ngưỡng và đời sống xã hội vào lễ hội truyền thống. Quy mô lễ hội hiện nay lớn hơn trước, thu hút người dân địa phương, con em quê hương đi làm ăn xa và khách thập phương cùng tham dự. Sự tham gia rộng rãi này góp phần duy trì lễ hội như một sinh hoạt văn hóa chung của cộng đồng ba thôn.
Nghi thức đặc trưng
Tục rước nước là nghi thức đặc trưng nổi bật nhất của Hội Miếu Ba Thôn. Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên xác định đây là nét đáng chú ý trong lễ hội, bên cạnh các trò chơi và trò diễn của cư dân miền biển. Nghi thức rước nước thể hiện mối quan hệ mật thiết giữa cộng đồng Quang Lang với môi trường sông nước và biển cả, đồng thời phản ánh nhu cầu mong sự thuận lợi, bình an trong đời sống của cư dân ven biển. Rước kiệu trong hội Miếu Ba Thôn
Bên cạnh rước nước, rước Thành hoàng và tế lễ cũng là những thực hành quan trọng. Các nghi thức được duy trì theo lệ cũ của làng, cho thấy lễ hội không chỉ mang chức năng tưởng niệm mà còn góp phần bảo lưu các quy tắc và hình thức thực hành tín ngưỡng được truyền qua nhiều thế hệ.
Giá trị văn hóa và cộng đồng
Hội Miếu Ba Thôn trước hết là không gian thực hành tín ngưỡng thờ Thành hoàng của cộng đồng Quang Lang, nơi ký ức về Nguyễn Quảng Lại được duy trì thông qua nghi lễ, rước và thờ cúng. Qua đó, lễ hội góp phần bảo tồn truyền thống tri ân nhân vật được cộng đồng nhìn nhận là người có công với đất nước và là vị thần bảo hộ của làng. Lễ hội đồng thời phản ánh đặc trưng văn hóa của cộng đồng cư dân ven biển. Việc duy trì tục rước nước và những trò chơi, trò diễn mang đặc điểm của ngư dân cho thấy môi trường biển và nghề nghiệp truyền thống đã để lại dấu ấn sâu sắc trong đời sống tín ngưỡng của làng Quang Lang. Trong hệ thống lễ hội của địa phương, Miếu Ba Thôn vì thế không chỉ là nơi thờ Thành hoàng mà còn là một không gian lưu giữ ký ức cộng đồng về lịch sử hình thành và đời sống của một làng biển. Việc duy trì lễ hội với quy mô ngày càng lớn, đồng thời bảo lưu các nghi thức theo lệ cũ, góp phần củng cố sự gắn kết giữa ba thôn Quang Lang, giữa các thế hệ cư dân và giữa cộng đồng tại chỗ với những người con xa quê. Đây cũng là một hình thức thực hành di sản thông qua cộng đồng, trong đó ký ức lịch sử, tín ngưỡng và sinh hoạt xã hội được tiếp nối trong đời sống hiện đại.