Rước Thần về hội - nghi lễ kết nối các miền ký ức làng quê
Hằng năm, vào tháng Hai âm lịch, người dân Hoành Nha tổ chức lễ hội truyền thống với nghi thức rước từ đền thôn Chính và đền thôn Trung về đền thôn Thượng để mở hội. Đây là một trong những nghi thức quan trọng, thể hiện sự tôn kính đối với Thành hoàng và các vị tổ khai lập làng.
Đoàn rước đi qua không gian làng quê, kết nối các địa điểm thờ tự vốn gắn bó với đời sống tín ngưỡng của cộng đồng. Trong không khí trang nghiêm của nghi lễ, những người tham gia không chỉ thực hành một phong tục truyền thống mà còn cùng nhau tái hiện ký ức về quá trình hình thành, phát triển của làng. Với những người con Hoành Nha, dù đi xa hay ở lại quê nhà, ngày hội cũng là dịp để hướng về nguồn cội, tưởng nhớ công lao của các thế hệ đi trước.
Một nét đẹp đáng chú ý trong lễ hội làng Hoành Nha là nghi thức yến lão, dành cho các bậc cao niên trong làng. Những người cao tuổi được mời dự yến, thể hiện sự kính trọng của con cháu đối với các bậc trưởng thượng. Nghi thức này không chỉ mang ý nghĩa chúc thọ, mà còn phản ánh truyền thống trọng người già, đề cao kinh nghiệm và vai trò của các thế hệ đi trước trong đời sống cộng đồng làng xã.
Trong không gian lễ hội, sự hiện diện của người cao tuổi, những người trực tiếp tham gia nghi lễ và lớp trẻ cùng nhau chuẩn bị ngày hội tạo nên một sự tiếp nối tự nhiên. Những phong tục được duy trì không chỉ nhờ các quy định hay văn bản, mà còn thông qua chính sự tham gia của cộng đồng, từ việc chuẩn bị lễ vật, tổ chức rước đến những cuộc gặp gỡ trong ngày hội.
Lễ hội làng Hoành Nha - khi truyền thống trở thành nhịp sống cộng đồng
Vượt ra ngoài ý nghĩa của một nghi lễ tưởng niệm, lễ hội làng Hoành Nha còn là dịp để cộng đồng cùng chia sẻ niềm vui, củng cố tình làng nghĩa xóm và làm sống lại những giá trị văn hóa truyền thống. Từ việc tổ chức nghi lễ, chuẩn bị ngày hội đến những cuộc gặp gỡ của người dân xa quê, mỗi hoạt động đều góp phần duy trì sự gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng.
Trong bối cảnh đời sống hiện đại có nhiều thay đổi, lễ hội làng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc trao truyền ký ức và bản sắc địa phương. Những câu chuyện về quá trình quai đê, lấn biển, lập làng được nhắc lại trong ngày hội không chỉ giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về quê hương, mà còn khơi gợi ý thức trân trọng công sức của những người đi trước.
Đến với lễ hội làng Hoành Nha, có thể cảm nhận một nét văn hóa đặc trưng của vùng đất Giao Thủy: một cộng đồng được hình thành từ hành trình khai phá thiên nhiên, được gắn kết bởi tín ngưỡng và được tiếp nối qua những phong tục truyền thống. Trong không gian đình, đền, chùa cổ kính, những nghi thức rước Thần, yến lão và các hoạt động ngày hội vẫn đang góp phần gìn giữ một phần ký ức của làng quê Bắc Bộ.
Lễ hội làng Hoành Nha vì thế không chỉ là dịp để tưởng nhớ tiền nhân, mà còn là câu chuyện về sự hình thành của một cộng đồng, về tình cảm gắn bó với quê hương và về những giá trị văn hóa vẫn được gìn giữ trong đời sống hôm nay
