Ẩn mình trong lớp đất của di chỉ khảo cổ Làng Cả (Việt Trì, Phú Thọ), bộ khóa đai lưng bằng đồng là một hiện vật độc đáo của văn hóa Đông Sơn, có niên đại khoảng 2.500–2.300 năm. Không chỉ là một phụ kiện trang phục, bộ khóa còn phản ánh địa vị, quyền lực và trình độ chế tác kim loại bậc cao của cư dân Văn Lang thời các Vua Hùng.
Hiện vật được đúc bằng đồng thau với cấu tạo gồm hai nửa khóa liên kết bằng cơ chế móc cài tinh xảo. Trên bề mặt là hình tượng tám con rùa cách điệu kết hợp cùng hoa văn chữ S và các đường khắc hình học, tạo nên bố cục hài hòa và giàu tính biểu tượng. Hình tượng rùa trên bộ khóa đai lưng gợi mở nhiều tầng nghĩa về thế giới quan của người Việt cổ. Rùa vốn là linh vật gắn với sự bền vững, trường tồn và không gian sông nước trong tín ngưỡng dân gian. Khi kết hợp với các mô típ xoắn ốc tượng trưng cho mây mưa, sấm chớp, hiện vật cho thấy một tư duy thẩm mỹ giàu biểu tượng, đồng thời phản ánh khát vọng hòa hợp giữa con người với tự nhiên của cư dân nông nghiệp cổ đại
Được phát hiện trong một ngôi mộ táng tại Làng Cả, bộ khóa nhiều khả năng là đồ tùy táng của một thủ lĩnh hoặc người thuộc tầng lớp quý tộc. Sự tinh xảo trong kỹ thuật đúc cùng giá trị biểu tượng đã biến hiện vật trở thành minh chứng sinh động cho sự phát triển của nghề luyện kim, tư duy thẩm mỹ và cấu trúc xã hội thời Đông Sơn.

Ngày nay, bộ khóa đai lưng bằng đồng được lưu giữ tại Bảo tàng Hùng Vương, Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Là hiện vật lọai này duy nhất được phát hiện ở vùng đất Tổ, bảo vật không chỉ góp phần làm sáng tỏ diện mạo văn hóa Văn Lang mà còn mời gọi người xem khám phá những câu chuyện còn ẩn giấu về quyền lực, tín ngưỡng và đời sống của người Việt cổ cách đây hơn hai thiên niên kỷ.








