Trống đồng Quảng Chính là hiện vật gốc độc bản, tiêu biểu cho những thành tựu đặc sắc của văn hóa Đông Sơn, đồng thời phản ánh sự đa dạng về kỹ thuật luyện kim và tư duy tạo hình của cư dân Việt cổ. Những đặc điểm riêng biệt về cấu trúc, thành phần hợp kim và hệ thống hoa văn khiến hiện vật trở thành một tư liệu quan trọng trong nghiên cứu khảo cổ học, lịch sử kỹ thuật và nghệ thuật tạo hình thời Tiền – Sơ sử Việt Nam.
Trống được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia theo Quyết định số 88/QĐ-TTg ngày 15 tháng 01 năm 2020. Hiện vật mang số đăng ký BTQN.5224/KL874, có niên đại khỏang thế kỷ III – II trước Công nguyên, hiện được lưu giữ và phát huy giá trị tại Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh.
Được đúc bằng hợp kim đồng – thiếc, trống đồng Quảng Chính có chiều cao 30 cm, đường kính mặt 39,5 cm, đường kính đáy 54 cm và trọng lượng 12,7 kg. Một đặc điểm đáng chú ý là kết quả phân tích thành phần hợp kim cho thấy hiện vật không chứa chì, cung cấp thêm bằng chứng về sự đa dạng trong kỹ thuật luyện kim của cư dân Đông Sơn. Về cấu trúc, trống gồm bốn bộ phận chính: mặt, tang, thân và chân; được tổ chức thành ba tầng rõ rệt, tạo nên một tổng thể cân đối và vững chắc.

Giá trị nổi bật của Trống đồng Quảng Chính trước hết nằm ở hệ thống trang trí mang những sắc thái khác biệt so với nhiều trống đồng Đông Sơn đã biết. Trung tâm mặt trống là hình ngôi sao 16 cánh, mô típ quen thuộc gắn với quan niệm và tín ngưỡng liên quan đến Mặt trời. Các hoa văn hình học và hình người chèo thuyền vẫn hiện diện nhưng được thể hiện với đường nét giản lược, cho thấy một cách thức biểu đạt riêng. Đặc biệt, mô típ chim đứng là yếu tố hết sức độc đáo, chưa được ghi nhận tương tự trên các trống đồng Đông Sơn khác được biết đến hiện nay.

Sự khác biệt còn thể hiện rõ trong mô típ đàn chim bay. Nếu trên nhiều trống đồng Đông Sơn, chim thường được thể hiện theo chiều ngược kim đồng hồ với hình dáng cách điệu cao, thì trên Trống đồng Quảng Chính, đàn chim lại chuyển động theo chiều kim đồng hồ. Hình dáng chim được tạo tác bằng những đường cong mềm mại ở cổ, mỏ và thân, tạo cảm giác gần với tự nhiên hơn. Cách xử lý này cho thấy xu hướng tả thực nổi bật, đồng thời khẳng định khả năng quan sát và tư duy tạo hình linh họat của nghệ nhân cổ.
Từ góc độ lịch sử, Trống đồng Quảng Chính góp phần làm rõ quá trình phát triển và lan tỏa của văn hóa Đông Sơn đến khu vực duyên hải Đông Bắc. Mặc dù kế thừa những yếu tố nền tảng của truyền thống Đông Sơn, hiện vật vẫn mang dấu ấn địa phương rõ nét, phản ánh sự thích ứng và sáng tạo của cộng đồng cư dân cổ tại vùng đất Quảng Ninh ngày nay. Bởi vậy, trống không chỉ có giá trị như một di vật khảo cổ mà còn là chứng tích về sự giao lưu, tiếp biến và đa dạng hóa của văn hóa Đông Sơn trong không gian rộng lớn.
Ở phương diện khoa học và kỹ thuật, thành phần hợp kim đồng – thiếc không có chì là một dữ liệu đáng chú ý, góp phần mở rộng nhận thức về kỹ thuật đúc đồng của cư dân thời Tiền – Sơ sử. Ở phương diện mỹ thuật, sự kết hợp giữa các mô típ truyền thống và cách thể hiện tả thực làm nên diện mạo riêng của hiện vật, cho thấy nghệ thuật Đông Sơn không hoàn toàn đồng nhất mà luôn tồn tại những biến thể phong phú theo từng cộng đồng và không gian văn hóa.
Tại Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh, Trống đồng Quảng Chính giữ vị trí quan trọng trong hệ thống hiện vật khảo cổ, đồng thời là điểm nhấn của bộ sưu tập về thời kỳ Tiền – Sơ sử trên địa bàn. Hiện vật không chỉ có giá trị đối với nghiên cứu chuyên môn mà còn góp phần kết nối công chúng đương đại với một giai đoạn quan trọng trong lịch sử hình thành và phát triển văn hóa Việt Nam.
Qua những đường nét tưởng như giản đơn trên mặt đồng, Trống đồng Quảng Chính mở ra một thế giới cổ xưa của kỹ thuật, tín ngưỡng và nghệ thuật. Những khác biệt về hình dáng, hướng chuyển động của đàn chim hay thành phần hợp kim không chỉ làm nên tính độc bản của hiện vật, mà còn gợi mở những câu hỏi về sự sáng tạo, giao lưu và thích nghi của cư dân cổ trong không gian văn hóa Đông Sơn.