Khuôn in tín phiếu mệnh giá 5 đồng là hiện vật gốc có giá trị đặc biệt trong nghiên cứu lịch sử kinh tế – tài chính Việt Nam những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Được chế tác năm 1947, hiện vật gắn với quá trình xây dựng nền tài chính độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đồng thời phản ánh khả năng tổ chức và duy trì hoạt động phát hành tiền tệ trong điều kiện chiến tranh và nhiều khó khăn về vật chất.
Hiện vật được chế tác bằng hợp kim đồng, có dạng hình chữ nhật, dài 10,5 cm, rộng 5,5 cm, dày 0,5 cm, trọng lượng 503 g. Mặt trước được bố cục chặt chẽ với chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh ở vị trí trung tâm; phía trên là Quốc hiệu “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”, hai bên là mệnh giá “5” và ký hiệu “$”. Phía dưới chân dung là các khung chữ nhật ghi chức danh và chữ ký của đại diện Chính phủ Trung ương Phạm Văn Đồng và đại diện Ủy ban Hành chính Trung Bộ Nguyễn Duy Trinh. Hệ thống hoa văn sóng nước và hoa lá cách điệu được bố trí ở các cạnh, vừa tạo giá trị thẩm mỹ vừa góp phần hoàn thiện bố cục của khuôn in.

Mặt sau của hiện vật tiếp tục thể hiện sự kết hợp giữa các yếu tố ngôn ngữ và biểu tượng. Sáu chữ Hán “越南民主共和” (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) được dập nổi ở phía trên; bên phải là các dòng chữ “TÍN PHIẾU”, “NĂM ĐỒNG” và “伍元” (Ngũ nguyên), trong khi phía trái là hình hoa tròn cách điệu bao quanh số “5”. Toàn bộ mặt sau được viền bằng hoa văn dây lá chạm khắc tinh tế, cùng hệ thống lỗ cố định phục vụ quá trình in ấn.

Sự ra đời của khuôn in gắn với chủ trương tổ chức và phát hành tín phiếu phục vụ nhu cầu lưu thông tiền tệ trong kháng chiến. Năm 1947, Liên khu V được phép in và phát hành “tín phiếu Trung Bộ”, tạo cơ sở để chủ động đáp ứng nhu cầu tài chính tại chiến trường miền Trung. Trong bối cảnh ấy, khuôn in không đơn thuần là một công cụ kỹ thuật mà còn là chứng tích vật chất của quá trình hình thành và vận hành một thiết chế tài chính thuộc chính quyền cách mạng.
Giá trị lịch sử của hiện vật trước hết nằm ở khả năng phản ánh một phương diện ít được nhìn thấy của cuộc kháng chiến: hoạt động tổ chức kinh tế và bảo đảm lưu thông tài chính trong điều kiện chiến tranh. Từ một khuôn in nhỏ gọn, có thể nhận diện những nỗ lực xây dựng hệ thống tiền tệ riêng, phục vụ sản xuất, trao đổi và huy động nguồn lực cho kháng chiến. Hiện vật vì vậy góp phần làm rõ hơn năng lực tổ chức, tinh thần tự lực và ý chí bảo đảm chủ quyền kinh tế của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong những năm đầu độc lập.
Bên cạnh giá trị lịch sử, khuôn in còn mang ý nghĩa biểu tượng rõ nét. Chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, Quốc hiệu và chữ ký của các đại diện chính quyền cách mạng được thể hiện trang trọng trên khuôn in, tạo nên một chỉnh thể khẳng định chủ quyền của nhà nước mới. Việc đồng thời sử dụng chữ Quốc ngữ và chữ Hán phản ánh đặc điểm của đời sống văn hóa – xã hội đương thời, đồng thời cho thấy yêu cầu kết hợp giữa tính nhận diện, tính trang trọng và khả năng lưu hành rộng rãi của tín phiếu.
Về phương diện mỹ thuật và kỹ thuật, hiện vật cho thấy trình độ thiết kế và chế tác đáng chú ý trong điều kiện kháng chiến. Các mô típ hoa lá, sóng nước được chạm khắc tinh tế; các mảng chữ, hình chân dung và họa tiết được tổ chức cân đối trên diện tích nhỏ. Việc sử dụng hợp kim đồng cùng hệ thống lỗ cố định cho thấy khuôn được thiết kế phù hợp với yêu cầu in ấn, bảo đảm độ bền và độ chính xác trong quá trình sử dụng. Đây là nguồn tư liệu đáng giá cho nghiên cứu lịch sử kỹ thuật in, chế tác khuôn và thực hành phát hành tiền tệ ở Việt Nam giai đoạn đầu thế kỷ XX.
Hiện nay, khuôn in tín phiếu mệnh giá 5 đồng được lưu giữ tại Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh là một hiện vật có ý nghĩa trong sưu tập lịch sử cách mạng. Hiện vật góp phần mở rộng cách tiếp cận về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, không chỉ từ phương diện quân sự và chính trị mà còn từ lịch sử, kinh tế, tài chính và quản trị xã hội.
Khuôn in tín phiếu mệnh giá 5 đồng hiện đang nằm trong hồ sơ đề nghị công nhận Bảo vật quốc gia; chưa có căn cứ pháp lý chính thức trong thông tin được cung cấp để xác định số quyết định và thời điểm công nhận. Giá trị của hiện vật, vì thế, không chỉ được nhìn nhận ở tính độc bản mà còn ở khả năng lưu giữ một lát cắt đặc biệt của lịch sử: lịch sử về nỗ lực xây dựng một nền tài chính độc lập và về ý chí tự chủ của một quốc gia trong những năm tháng đầu tiên bảo vệ nền độc lập dân tộc.