Ngọc Mạch là một làng cổ ở vùng phía tây Hà Nội, nơi từ lâu lưu truyền nhiều câu chuyện gắn với thời kỳ dựng nước và giữ nước. Trong ký ức dân gian, vùng đất này từng liên hệ với truyền thuyết về Phan Tây Nhạc thời Hùng Vương, rồi đến thế kỷ 6 lại gắn với những biến động của thời Vạn Xuân và cuộc đấu tranh chống ách đô hộ phương Bắc.