Nghệ nhân ưu tú Y Sim Êban là người Ê Đê sinh ra và lớn lên tại buôn Nui, xã Cư Jút (trước đây thuộc Đắk Nông, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng). Từ nhỏ, ông đã được nuôi dưỡng trong môi trường văn hóa truyền thống và học hỏi nghệ thuật cồng chiêng từ cha cùng các bậc cao niên trong buôn làng. Ông thành thạo diễn tấu cồng chiêng, đàn gung, đinh năm, m’buốt và có khả năng chế tác nhiều nhạc cụ dân tộc. Được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2015, ông dành nhiều năm truyền dạy cồng chiêng, nhạc cụ và tri thức văn hóa Ê Đê cho thế hệ trẻ, góp phần phục hồi các đội chiêng cộng đồng, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Ê Đê trong đời sống đương đại.