Nghệ nhân Nguyễn Thị Xuyến là một cái tên nổi bật với danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực bảo tồn và thực hành nghệ thuật hát Then, đàn Tính – loại hình di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của dân tộc Tày. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, từ nhỏ bà đã được nuôi dưỡng bởi những thanh âm trầm bổng của đàn Tính và điệu hát Then. Dù từng có thời gian rời xa quê hương, nỗi nhớ tiếng Then da diết đã thôi thúc bà quyết tâm học hỏi, gìn giữ và lan tỏa loại hình nghệ thuật này Năm 2023, bà Nguyễn Thị Xuyến chính thức được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực không mệt mỏi của bà. Hiện nay, bên cạnh việc biểu diễn, bà Xuyến rất tích cực trong công tác truyền dạy di sản cho các thế hệ trẻ nhằm đảm bảo nghệ thuật hát Then, đàn Tính không bị mai một theo thời gian.