Theo truyền thuyết, xưa kia làng Yên Ngưu có hai ngôi miếu linh thiêng là Miếu Mục Đồng, thờ Đức Tổ Nam Dương – Thủy tổ Thành hoàng làng Yên Ngưu, và Miếu Diệu Linh, thờ Hương Từ Thanh Vân Thần Nữ, còn được tôn xưng là Tổ Mẫu Ngâu. Tương truyền, Lệ Thiện Hoàng hậu đã cho xây dựng Miếu Diệu Linh, đồng thời lập chùa với tên gọi Hưng Quốc Tự, vừa là nơi thờ Phật, vừa phối thờ Đức Tổ Mẫu Ngâu, tạo nên một không gian tín ngưỡng đặc sắc, phản ánh sự hòa quyện giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian Việt Nam.

Trải qua gần chín thế kỷ, Chùa Ngâu không…